Kto rozpatruje sprawy karne?
Rozpatrywanie spraw karnych to złożony proces, który wymaga zaangażowania wielu instytucji i osób, każdej z nich przypisana jest specyficzna rola. Kluczowe jest zrozumienie, że nie ma jednego organu odpowiedzialnego za całe postępowanie, lecz stanowi ono łańcuch działań, gdzie każdy element jest niezbędny do osiągnięcia sprawiedliwego rozstrzygnięcia. Od momentu zgłoszenia przestępstwa, przez śledztwo, aż po wydanie wyroku i ewentualne wykonanie kary, zaangażowane są różne podmioty, a ich współpraca decyduje o skuteczności całego systemu.
Podstawową zasadą jest podział kompetencji między organy ścigania a sądy. Organy ścigania, takie jak policja i prokuratura, prowadzą postępowanie przygotowawcze, którego celem jest zebranie dowodów i ustalenie sprawcy. Następnie, jeśli dowody są wystarczające, sprawa trafia do sądu, który jest odpowiedzialny za merytoryczne rozpatrzenie zarzutów, przesłuchanie świadków i wydanie wyroku. Sąd, jako niezależny organ władzy sądowniczej, gwarantuje bezstronność i sprawiedliwość procesu.
Każdy etap postępowania karnego ma swoje specyficzne cele i procedury. Postępowanie przygotowawcze ma na celu ustalenie, czy doszło do popełnienia przestępstwa i kto jest za nie odpowiedzialny. Sądowe postępowanie karne polega na weryfikacji zebranych dowodów, umożliwieniu oskarżonemu obrony swoich praw i wydaniu orzeczenia zgodnego z prawem. Zrozumienie tych etapów jest kluczowe dla każdego, kto styka się z wymiarem sprawiedliwości karnej, czy to jako pokrzywdzony, oskarżony, czy świadek.
Należy pamiętać, że system prawny przewiduje również różne rodzaje postępowań, w zależności od wagi i charakteru czynu. Od wykroczeń, przez przestępstwa mniejszej wagi, aż po zbrodnie, każdy przypadek jest rozpatrywany zgodnie z odpowiednimi przepisami. Różnice te wpływają na to, kto konkretnie będzie rozpatrywał daną sprawę i jakie procedury zostaną zastosowane.
Przed sądem okręgowym jakie podmioty prowadzą dochodzenie w sprawie?
Zanim sprawa karna trafi przed oblicze sądu okręgowego, proces jej przygotowania jest niezwykle istotny i angażuje szereg podmiotów, których praca stanowi fundament dla późniejszego postępowania sądowego. To na tym etapie gromadzone są kluczowe dowody, ustalany jest krąg podejrzanych oraz formułowane są zarzuty, które następnie będą przedmiotem analizy przez sędziów. Bez należycie przeprowadzonego postępowania przygotowawczego, nawet najbardziej oczywiste dowody mogą okazać się niewystarczające do skazania winnego, a co gorsza, niewinni ludzie mogą ponieść konsekwencje.
Kluczową rolę w tym procesie odgrywa prokuratura. Prokurator nadzoruje całe postępowanie przygotowawcze, decydując o jego kierunku i kształcie. To prokurator wydaje postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia, podejmuje decyzje o zastosowaniu środków zapobiegawczych, a także formułuje akt oskarżenia, który jest dokumentem inicjującym postępowanie sądowe. Prokurator jest strażnikiem praworządności i działa w interesie publicznym, dążąc do wykrycia i ukarania sprawców przestępstw.
Wspierając prokuratora w realizacji jego zadań, kluczową rolę odgrywa policja. Funkcjonariusze policji, działając na zlecenie prokuratora lub z własnej inicjatywy w przypadku ujawnienia przestępstwa, prowadzą czynności dochodzeniowo-śledcze. Obejmuje to między innymi przesłuchania świadków i podejrzanych, zbieranie materiału dowodowego, przeprowadzanie oględzin miejsca zdarzenia, a także zatrzymywanie sprawców. Ich praca jest często pierwszą linią kontaktu z przestępczością i wymaga ogromnego zaangażowania oraz profesjonalizmu.
Warto również wspomnieć o innych organach, które mogą być zaangażowane w zależności od rodzaju popełnionego czynu. Na przykład, w sprawach dotyczących przestępstw gospodarczych, postępowanie przygotowawcze mogą prowadzić wyspecjalizowane jednostki policji lub inne organy powołane do zwalczania tego typu przestępstw. W przypadku przestępstw popełnionych przez funkcjonariuszy publicznych, nadzór nad postępowaniem może sprawować inna jednostka prokuratury, a nawet inne organy ścigania. Ta wielość podmiotów i ich specyficzne kompetencje zapewniają kompleksowe podejście do każdej sprawy.
Oprócz policji i prokuratury, w procesie przygotowawczym mogą uczestniczyć również inne służby i instytucje, takie jak:
- Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW) lub Centralne Biuro Antykorupcyjne (CBA) w sprawach dotyczących przestępstw o charakterze terrorystycznym, szpiegowskim lub korupcyjnym na dużą skalę.
- Służba Celno-Skarbowa w sprawach dotyczących przestępstw skarbowych, przemytu czy nielegalnego obrotu towarami.
- Inspekcja Transportu Drogowego (ITD) w sprawach dotyczących naruszeń przepisów ruchu drogowego, które kwalifikują się jako przestępstwa.
- Państwowa Straż Pożarna (PSP) lub inne służby ratownicze w przypadku przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu, gdzie mogło dojść do zaniedbań skutkujących zagrożeniem.
- Służby ochrony środowiska w sprawach dotyczących przestępstw przeciwko środowisku naturalnemu.
Przed sądem rejonowym kto zajmuje się rozstrzyganiem spraw karnych?
Sąd rejonowy, jako podstawowa instancja sądowa w polskim systemie prawnym, odgrywa kluczową rolę w rozstrzyganiu szerokiego spektrum spraw karnych. Jego kompetencje obejmują zarówno rozpoznawanie przestępstw o mniejszej wadze, jak i mniej skomplikowane sprawy dotyczące poważniejszych czynów. Decyzja o tym, czy dana sprawa trafi do sądu rejonowego, czy też do sądu okręgowego, zależy przede wszystkim od zagrożenia karą przewidzianą przez ustawę za dany czyn.
W sądzie rejonowym sprawy karne rozpatrywane są zazwyczaj przez sędziów orzekających jednoosobowo. Oznacza to, że jeden sędzia jest odpowiedzialny za przeprowadzenie rozprawy, analizę dowodów, przesłuchanie stron i świadków, a następnie wydanie wyroku. W niektórych przypadkach, w zależności od wagi sprawy lub specyficznych przepisów, sprawa może być rozpatrywana przez ławników, którzy wspólnie z sędzią tworzą skład orzekający. Ławnicy, jako przedstawiciele społeczeństwa, wnoszą do procesu orzekania szerszą perspektywę i doświadczenie życiowe.
Sąd rejonowy jest właściwy do rozpoznawania między innymi przestępstw, za które ustawa przewiduje karę pozbawienia wolności przekraczającą rok, ale nieprzekraczającą lat pięciu. Oznacza to, że znacząca część wszystkich spraw karnych toczy się właśnie przed tym sądem. Dotyczy to szerokiego katalogu czynów, od kradzieży, przez oszustwa, po niektóre przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, które nie są klasyfikowane jako zbrodnie.
Należy jednak pamiętać, że właściwość sądu rejonowego nie jest stała i może ulec zmianie w zależności od konkretnych okoliczności sprawy. Na przykład, jeśli w toku postępowania okaże się, że czyn przypisany oskarżonemu jest znacznie poważniejszy niż pierwotnie zakładano, sąd rejonowy może przekazać sprawę do rozpoznania sądowi okręgowemu. Podobnie, jeśli sprawa dotyczy wielu powiązanych ze sobą czynów, z których przynajmniej jeden podlega właściwości sądu okręgowego, wówczas cała sprawa może zostać skierowana do tego wyższego sądu.
Proces przed sądem rejonowym, podobnie jak przed innymi sądami, opiera się na zasadach rzetelnego procesu, takich jak domniemanie niewinności, prawo do obrony, jawność postępowania czy prawo do zaskarżenia orzeczenia. Sędzia rejonowy, prowadząc postępowanie, dba o przestrzeganie tych zasad, zapewniając stronom możliwość przedstawienia swoich argumentów i dowodów.
Po czym poznać, że sprawa karna trafiła pod rozwagę sądu?
Moment, w którym sprawa karna przechodzi z etapu postępowania przygotowawczego do fazy sądowej, jest kluczowym przełomem w jej przebiegu. Zanim jednak dojdzie do rozprawy, niezbędne jest formalne przekazanie materiałów przez prokuratora do sądu, co inicjuje oficjalne postępowanie sądowe. Istnieje kilka sygnałów i dokumentów, które jednoznacznie wskazują na to, że sprawa karna znalazła się pod rozwagą sądu, a dotychczasowe działania zmierzające do ustalenia prawdy zostały przeniesione na nowy grunt.
Najważniejszym dokumentem sygnalizującym wkroczenie sprawy na drogę sądową jest akt oskarżenia. Jest to pismo procesowe sporządzone przez prokuratora, które zawiera szczegółowe zarzuty wobec konkretnej osoby, opis popełnionego czynu, wskazanie dowodów, na których opiera się oskarżenie, oraz propozycję wymiaru kary. Akt oskarżenia, po jego złożeniu w sądzie, staje się podstawą do wszczęcia postępowania sądowego. To od momentu jego doręczenia oskarżonemu rozpoczyna się faktyczne postępowanie sądowe.
Po otrzymaniu aktu oskarżenia, sąd dokonuje jego kontroli formalnej i merytorycznej. Następnie, jeśli akt oskarżenia spełnia wszystkie wymogi prawne, sąd wydaje postanowienie o wszczęciu przewodu sądowego. Jest to formalne otwarcie rozprawy głównej, podczas której oskarżony ma możliwość ustosunkowania się do stawianych mu zarzutów. W tym momencie sprawa formalnie znajduje się pod rozwagą sądu, a jej dalszy bieg będzie zależał od przebiegu postępowania dowodowego.
Kolejnym istotnym sygnałem jest doręczenie oskarżonemu i jego obrońcy wezwania na rozprawę sądową. Wezwanie to zawiera informacje o terminie i miejscu rozprawy, a także o treści aktu oskarżenia. Jest to bezpośredni dowód na to, że sąd podjął już działania zmierzające do rozpatrzenia sprawy i wyznaczył konkretny termin, w którym strony będą mogły przedstawić swoje stanowiska i dowody. Wezwanie to jest również ważnym elementem prawa do obrony, umożliwiającym oskarżonemu przygotowanie się do procesu.
Dodatkowo, w toku postępowania sądowego, strony mogą otrzymywać od sądu inne pisma procesowe, takie jak postanowienia dotyczące np. dopuszczenia dowodów, wezwania świadków do złożenia zeznań, czy zarządzenia dotyczące porządku na sali sądowej. Każde takie pismo jest dowodem na to, że sprawa jest aktywnie procedowana przez sąd, a poszczególne jej elementy są rozpatrywane w kontekście całego zgromadzonego materiału dowodowego i przepisów prawa.
Przed sądem apelacyjnym jakie instancje rozpatrują odwołania od wyroków?
Gdy zapada wyrok w pierwszej instancji, niezależnie od tego, czy było to postępowanie przed sądem rejonowym, czy okręgowym, strony postępowania (prokurator, oskarżony, a czasem również inne podmioty) mają prawo do wniesienia odwołania, jeśli nie zgadzają się z rozstrzygnięciem. W takich sytuacjach sprawy karne trafiają do sądu wyższej instancji, czyli sądu apelacyjnego, który zajmuje się ponownym rozpoznaniem sprawy w zakresie objętym zaskarżeniem. Sąd apelacyjny pełni kluczową rolę w systemie kontroli instancyjnej, zapewniając możliwość weryfikacji prawidłowości orzeczeń sądów niższych instancji.
Sąd apelacyjny jest instancją odwoławczą, co oznacza, że nie prowadzi on pierwotnego postępowania dowodowego w taki sam sposób, jak sąd pierwszej instancji. Jego zadaniem jest przede wszystkim analiza materiału dowodowego zebranego w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, a także ponowne rozpatrzenie argumentów prawnych podniesionych przez strony w ich środkach odwoławczych. Sąd apelacyjny bada, czy w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego lub materialnego, czy też czy sąd ten nie popełnił błędów w ocenie dowodów.
W sądzie apelacyjnym sprawy rozpoznawane są zazwyczaj przez skład złożony z trzech sędziów. Taki skład gwarantuje większą obiektywność i wszechstronność analizy sprawy, a także pozwala na wypracowanie wspólnego stanowiska w oparciu o dyskusję między sędziami. Każdy sędzia wnosi swoje doświadczenie i wiedzę prawniczą, co przyczynia się do podejmowania trafnych i sprawiedliwych decyzzeń.
W zależności od rodzaju wniesionych środków odwoławczych, sąd apelacyjny może utrzymać w mocy zaskarżony wyrok, zmienić go, uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji, lub też umorzyć postępowanie. Decyzja sądu apelacyjnego jest wiążąca dla stron, choć w przypadku uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, postępowanie w pierwszej instancji toczy się od nowa, z uwzględnieniem wskazań sądu odwoławczego.
Warto zaznaczyć, że postępowanie przed sądem apelacyjnym ma również swoje specyficzne zasady. Na przykład, w pewnych sytuacjach, sąd apelacyjny może dopuścić przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, jeśli uzna to za konieczne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Jest to jednak wyjątek od reguły, a podstawą rozstrzygnięcia zazwyczaj pozostaje materiał dowodowy zebrany na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego. Sąd apelacyjny pilnuje, aby cały proces odwoławczy był zgodny z prawem i zapewniał stronom prawo do rzetelnej oceny ich sprawy.
Poza sądem apelacyjnym, w polskim systemie prawnym istnieje również możliwość wniesienia kasacji do Sądu Najwyższego. Jest to nadzwyczajny środek zaskarżenia, który można zastosować w ściśle określonych przypadkach, gdy istnieją poważne wątpliwości co do prawidłowości zastosowania prawa przez sądy niższych instancji. Sąd Najwyższy rozpatruje kasacje w składach złożonych z pięciu sędziów, a jego orzeczenia mają fundamentalne znaczenie dla rozwoju prawa.
Kto rozpatruje sprawy karne dotyczące najpoważniejszych przestępstw i zbrodni?
Kiedy mówimy o najpoważniejszych przestępstwach, takich jak zabójstwo, ciężkie uszkodzenie ciała, czy zbrodnie przeciwko państwu, ich rozpatrywanie powierzone jest wyspecjalizowanym organom sądowym, które posiadają odpowiednie kompetencje i zasoby do radzenia sobie z takimi sprawami. Odpowiedź na pytanie, kto rozpatruje sprawy karne o największej wadze, prowadzi nas bezpośrednio do sądu okręgowego, który pełni kluczową rolę w polskim wymiarze sprawiedliwości karnej w zakresie najcięższych czynów zabronionych.
Sąd okręgowy jest instancją, do której kompetencji należą sprawy o najpoważniejsze przestępstwa, określane mianem zbrodni. Zgodnie z polskim prawem, zbrodnią jest czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności przekraczającą lat 5, albo karą nadzwyczajnie obostrzoną, czyli karą 25 lat pozbawienia wolności lub dożywotniego pozbawienia wolności. Oznacza to, że sprawy dotyczące ludobójstwa, ludobójstwa, zdrady stanu, zamachów terrorystycznych, czy masowych zabójstw, trafiają bezpośrednio do sądu okręgowego.
W sądzie okręgowym sprawy karne są rozpatrywane zazwyczaj przez skład orzekający złożony z jednego sędziego i dwóch ławników. Taki skład jest przewidziany dla rozpoznawania najpoważniejszych przestępstw, aby zapewnić sprawiedliwość i uwzględnić szerszą perspektywę społeczną w ocenie tych czynów. Ławnicy, będący przedstawicielami społeczeństwa, wnoszą do procesu orzekania swoje doświadczenie życiowe i perspektywę, co jest szczególnie ważne w przypadku spraw o dużej wadze społecznej.
Postępowanie przed sądem okręgowym jest zazwyczaj bardziej skomplikowane i czasochłonne niż w sądzie rejonowym. Wymaga ono szczegółowej analizy materiału dowodowego, przesłuchania licznych świadków, często ekspertów z różnych dziedzin, a także przeprowadzenia skomplikowanych czynności procesowych. Sąd okręgowy, jako sąd pierwszej instancji w tego typu sprawach, ma za zadanie nie tylko ustalić sprawcę, ale również dokładnie zbadać okoliczności popełnienia przestępstwa, motywację sprawcy oraz wszelkie inne czynniki, które mogą mieć wpływ na wymiar kary.
Poza rozpatrywaniem spraw o najpoważniejsze przestępstwa, sąd okręgowy pełni również funkcję sądu odwoławczego od wyroków wydanych przez sądy rejonowe w sprawach o przestępstwa i wykroczenia. Oznacza to, że jeśli strona nie zgadza się z wyrokiem sądu rejonowego, może wnieść apelację do sądu okręgowego, który ponownie rozpozna sprawę. Ta podwójna rola sądu okręgowego podkreśla jego znaczenie w systemie sądownictwa.
Należy również wspomnieć o roli prokuratury w sprawach rozpatrywanych przez sąd okręgowy. Prokuratorzy specjalizujący się w prowadzeniu spraw najpoważniejszych przestępstw, często posiadają bogate doświadczenie i wiedzę specjalistyczną, która jest niezbędna do skutecznego ścigania sprawców tych czynów. Ich praca na etapie postępowania przygotowawczego jest kluczowa dla zebrania materiału dowodowego, który następnie posłuży sądowi okręgowemu do wydania sprawiedliwego wyroku.
W jaki sposób rozpatrywane są sprawy karne przez niezależne sądy?
Niezależność sądów jest fundamentem demokratycznego państwa prawa, a sposób, w jaki rozpatrywane są sprawy karne, odzwierciedla tę fundamentalną zasadę. Każda sprawa karna, od jej wszczęcia aż po prawomocne zakończenie, podlega procesowi, który ma na celu zapewnienie sprawiedliwości i zgodności z prawem. Kluczowe jest zrozumienie, że proces ten jest wieloetapowy i angażuje różne instytucje, a ostateczne rozstrzygnięcie należy do sądów, które działają w oparciu o zasady niezawisłości sędziowskiej.
Pierwszym etapem jest postępowanie przygotowawcze, prowadzone przez prokuraturę i policję. Jego celem jest zebranie materiału dowodowego, ustalenie sprawcy i postawienie mu zarzutów. Ten etap, choć nie jest jeszcze postępowaniem sądowym, jest kluczowy dla dalszego przebiegu sprawy, ponieważ to na jego podstawie zostanie sformułowany akt oskarżenia. Prokurator, jako niezależny organ, ma obowiązek działać zgodnie z prawem i dbać o interes publiczny.
Następnie, jeśli prokurator uzna, że zebrane dowody są wystarczające, kieruje akt oskarżenia do sądu. W tym momencie rozpoczyna się właściwe postępowanie sądowe. Sąd, niezależnie od organów ścigania, bada sprawę na podstawie przedstawionych dowodów. Sędzia, kierując się prawem i swoim sumieniem, ocenia, czy wina oskarżonego została udowodniona ponad wszelką wątpliwość.
W toku postępowania sądowego odbywa się rozprawa główna, podczas której strony mają możliwość przedstawienia swoich argumentów i dowodów. Sąd przesłuchuje oskarżonego, świadków, biegłych, a także zapoznaje się z dokumentami. Kluczowe jest, aby podczas rozprawy zapewnione były wszystkie gwarancje procesowe, takie jak prawo do obrony, prawo do zadawania pytań, czy jawność postępowania.
Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, sąd wydaje wyrok. Może to być wyrok skazujący, uniewinniający, lub umarzający postępowanie. Wyrok musi być oparty na dowodach i zgodny z przepisami prawa. W przypadku wyroku skazującego, sąd określa rodzaj i wymiar kary, biorąc pod uwagę okoliczności popełnienia przestępstwa, stopień winy oskarżonego oraz inne czynniki.
Po wydaniu wyroku, strony mają prawo do jego zaskarżenia, wnosząc apelację do sądu wyższej instancji. Sąd apelacyjny ponownie bada sprawę, analizując materiał dowodowy i orzeczenie sądu pierwszej instancji. Proces ten może być kontynuowany aż do Sądu Najwyższego, w przypadku wniesienia kasacji. Cały ten mechanizm kontroli instancyjnej ma na celu zapewnienie, że sprawy karne są rozpatrywane w sposób prawidłowy i sprawiedliwy, a wszelkie błędy są korygowane.
Na jakich zasadach opiera się rozpatrywanie spraw karnych przez sądy?
Rozpatrywanie spraw karnych przez sądy opiera się na fundamentalnych zasadach, które gwarantują sprawiedliwy proces i ochronę praw wszystkich uczestników postępowania. Te zasady, zakorzenione w polskim porządku prawnym, stanowią filar systemu wymiaru sprawiedliwości i zapewniają, że każdy przypadek jest traktowany z należytą starannością i zgodnie z literą prawa. Zrozumienie tych zasad jest kluczowe dla pełnej oceny funkcjonowania systemu karnego.
Jedną z najważniejszych zasad jest domniemanie niewinności. Oznacza ono, że każda osoba oskarżona o popełnienie przestępstwa jest uważana za niewinną, dopóki jej wina nie zostanie udowodniona w sposób prawomocny. Ciężar udowodnienia winy spoczywa na prokuratorze, a oskarżony nie ma obowiązku udowadniania swojej niewinności. Ta zasada chroni przed pochopnym skazywaniem i zapewnia oskarżonemu możliwość obrony.
Kolejną kluczową zasadą jest prawo do obrony. Każdy oskarżony ma prawo do posiadania obrońcy, który będzie go reprezentował i bronił jego interesów na każdym etapie postępowania. Prawo to obejmuje również możliwość korzystania z pomocy nieodpłatnej obrony z urzędu w przypadku, gdy oskarżony nie jest w stanie ponieść kosztów obrony samodzielnie. Obrońca odgrywa kluczową rolę w zapewnieniu, że prawa oskarżonego są respektowane.
Zasada jawności postępowania gwarantuje, że rozprawy sądowe są publiczne. Oznacza to, że każdy, kto ma interes w uczestnictwie w rozprawie, może być jej obecny. Jawność postępowania ma na celu zapewnienie przejrzystości działań sądu i budowanie zaufania społeczeństwa do wymiaru sprawiedliwości. Istnieją jednak pewne wyjątki od tej zasady, np. w sprawach dotyczących nieletnich lub gdy ujawnienie pewnych informacji mogłoby zaszkodzić interesowi państwa.
Zasada swobodnej oceny dowodów oznacza, że sąd nie jest związany sztywnymi regułami dotyczącymi tego, które dowody są ważne, a które nie. Sędzia, na podstawie swojego doświadczenia i wiedzy, samodzielnie ocenia wiarygodność i znaczenie każdego dowodu, a następnie podejmuje decyzję o jego uwzględnieniu lub odrzuceniu. Ta zasada pozwala na elastyczne podejście do materiału dowodowego i dostosowanie go do specyfiki każdej sprawy.
Wreszcie, zasada dwuinstancyjności postępowania zapewnia możliwość zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji i jego ponownego rozpoznania przez sąd wyższej instancji. Ta możliwość kontroli instancyjnej jest niezwykle ważna dla zapewnienia prawidłowości orzekania i możliwości naprawienia ewentualnych błędów popełnionych przez sąd niższej instancji.
Te zasady, choć stanowią podstawę, nie wyczerpują całego katalogu zasad rządzących rozpatrywaniem spraw karnych. Istnieją również inne ważne zasady, takie jak zasada legalizmu (obowiązek ścigania przestępstw), zasada prawdy obiektywnej (obowiązek sądu dążenia do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego), czy zasada bezpośredniości (sąd powinien opierać swoje rozstrzygnięcie na dowodach przeprowadzonych bezpośrednio na rozprawie).
